Mỗi độ xuân về, hành trình đi lễ chùa đầu năm đã trở thành nét văn hóa tâm linh quen thuộc của người Việt. Không chỉ cầu bình an, tài lộc, nhiều người còn tìm về cửa Phật để lắng lòng, khởi đầu năm mới bằng sự thanh thản và hướng thiện. Qua mỗi chuyến đi, mọi người được lắng nghe, tìm hiểu về lịch sử, giá trị văn hóa của các di tích.
Theo sách Địa chí huyện Kỳ Anh, đạo Phật đến vùng Kỳ Anh khá muộn. Chùa Hữu Lạc được thành lập cuối thời Lê và đầu thời Nguyễn. Chùa Hữu Lạc không chỉ là một ngôi chùa, mà còn là trung tâm giao lưu văn hóa tâm linh, liên kết chặt chẽ với lịch sử địa phương. Làng Hữu Lạc cùng với các làng xung quanh tạo nên xứ Voi từ lâu đời. Trong thời kỳ phong kiến, đây là nơi nghỉ chân của các quan lại và nhân dân trên đường Bắc - Nam. Chùa Hữu Lạc đã trở thành nơi họp đảng viên, nơi truyền đạt và xây dựng phong trào Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngoài ra, Chùa còn có công đánh thức ý thức học vụ của cộng đồng, là nơi giảng dạy và xóa mù chữ.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, vùng Voi là trọng điểm của các cuộc tấn công ác liệt từ máy bay và tàu chiến Mỹ. Chùa Hữu Lạc đã trở thành nơi tập kết và nghỉ chân của đồng bào Vĩnh Linh và Quảng Trị sơ tán ra Bắc trong thời kỳ chiến tranh ác liệt (1966 - 1968). Từ khi Cách mạng tháng Tám thành công, chính quyền còn non trẻ và đời sống dâng còn khó khăn, chùa Hữu Lạc đã trở thành nơi đón tiếp thương bệnh binh từ miền Nam. Với vai trò này, chùa giúp anh em chiến sĩ nắm được kỹ thuật, chiến thuật và đường lối quân sự của Đảng. Đồng thời, chùa Hữu Lạc cũng trở thành nơi truyền đạt kiến thức, thu hút nhiều tầng lớp tham gia xóa mù chữ.
Chùa Hữu Lạc có vị trí đẹp với phía sau tựa lưng vào dãy núi Kỳ Đầu (núi Bằng Sư) và trước mặt là khe Thăng Làn uốn lượn, nước trong xanh. Cảnh quan xung quanh chùa rất tuyệt đẹp với dãy Cồn Đá và núi Voi (Ngọc Thạch) chào đón từ phía bên phải và núi Hương từ phía bên trái.
Theo đó, để đón khách thập phương đến tham quan và lễ Chùa, nhà Chùa đã dày công chuẩn bị và trang hoàng rực rỡ. Qua bàn tay của các Phật tử, Chùa Hữu Lạc như được khác lên mình cảnh tươi mới của mùa Xuân, những tiểu cảnh vườn hoa đào, hoa cúc mang không khí mùa xuân ấm áp, an lành, những chiếc đèn lồng nhiều màu sắc đã được treo lên, tô điểm cho nét xuân tại Chùa trở nên lung linh hơn.
Du xuân, lễ chùa đầu năm không chỉ là cầu may mắn mà còn là hành trình tìm lại sự cân bằng nội tâm. Giữa nhịp sống hiện đại, việc dành một ngày về cửa Phật, thắp nén hương thơm, lắng nghe tiếng chuông chùa ngân vang có thể là cách khởi đầu năm mới ý nghĩa nhất.