Từ lợi thế vùng biển giàu nguồn lợi thủy sản, HTX Thu mua và chế biến thủy hải sản Phú Khương, xã Kỳ Xuân đã từng bước phát triển nghề làm nước mắm truyền thống theo hướng nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình và xây dựng thương hiệu.

Nước mắm Phú Khương được sản xuất từ cá cơm tươi đánh bắt tại vùng biển địa phương, ủ chượp theo phương pháp truyền thống trong chum, vại, tạo nên màu cánh gián, hương thơm đặc trưng và vị đậm đà, ngọt hậu. Bên cạnh việc gìn giữ bí quyết sản xuất truyền thống, HTX đã mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng cho cơ sở vật chất, với 200 bệ ủ nước mắm bằng năng lượng mặt trời tự đảo, cùng hệ thống chiết rót, đóng chai tự động, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Hành trình nâng tầm sản phẩm được ghi dấu qua các mốc quan trọng: năm 2019 đạt OCOP 3 sao, năm 2022 đạt OCOP 4 sao và tháng 5/2026 được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia. Nước mắm Phú Khương hiện là một trong 2 sản phẩm OCOP 5 sao của tỉnh Hà Tĩnh, khẳng định chất lượng và giá trị của một sản phẩm được phát triển từ lợi thế biển địa phương.

Theo bà Lê Thị Khương - Giám đốc HTX cho biết: "Làm nước mắm phải thật kiên nhẫn. Cá phải tươi, muối phải sạch, mọi công đoạn đều phải làm cẩn thận và ủ đủ thời gian. Có những mẻ nước mắm ngon phải mất gần 2 năm mới cho ra được vị trong, thơm và ngọt hậu đặc trưng."

Hiện mỗi năm, HTX thu mua khoảng 500 tấn cá, sản xuất trên 500 nghìn lít nước mắm, doanh thu gần 20 tỷ đồng. Hoạt động sản xuất ổn định tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động và khoảng 20 lao động thời vụ, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống người dân, nhất là lao động vùng ven biển. Sản phẩm cũng đã từng bước tiếp cận thị trường ngoài nước, mở ra hướng phát triển mới cho thương hiệu nước mắm truyền thống Kỳ Xuân.

Không chỉ chú trọng sản xuất, kinh doanh, HTX Phú Khương còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, đồng hành cùng địa phương trong các chương trình vì cộng đồng. Vừa qua, HTX được đề cử xét danh hiệu Doanh nghiệp tiêu biểu của tỉnh Hà Tĩnh năm 2026. 

Từ những chum chượp truyền thống đến sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao, nước mắm Phú Khương đang cho thấy hướng đi hiệu quả trong việc biến lợi thế biển thành giá trị kinh tế. 

Mỗi giọt nước mắm không chỉ mang theo vị mặn mòi của biển Kỳ Xuân mà còn kết tinh kinh nghiệm, tâm huyết và sự đổi mới của người làm nghề, góp phần nâng cao giá trị đặc sản địa phương và đưa thương hiệu Kỳ Xuân đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.